Zastosowanie powyższych wskazówek pozwoli na usunięcie całego kleszcza. Mimo wszystko zawsze należy upewnić się, że cały kleszcz został usunięty. W sytuacji, gdy przy usuwaniu kleszcz się urwie i w ciele psa zostanie główka, to jak najszybciej należy udać się po pomoc do lekarza weterynarii !
Wiele z nich posiada również choroby, wiadomo, że nie zawsze są one przenoszone, jednak ryzyko jest naprawdę bardzo duże. Po wyjęciu kleszcza jest on wysyłany na badania, wedle ostatnich statystyk co 7-8 kleszcz przebadany laboratoryjnie jest nosicielem boreliozy. Dlatego w sytuacji, gdy pojawi się kleszcz na ciele, nie ma na co czekać.
To, co może się jednak zdarzyć, gdy zostawisz głowę kleszcza, to to, że twój pies może rozwinąć infekcję w miejscu przywiązania. Ta infekcja może być w najlepszym razie nieprzyjemna, a w najgorszym ropiejąca, dlatego ważne jest, aby jak najszybciej zająć się pozostałymi głowami kleszczy!
Coraz cieplejsze dni zachęcają nas do przebywania na łonie natury. Niestety, najczęściej w trawach i krzewach czają się żądne naszej krwi pajęczaki. Jak postępować w sytuacji, kiedy zostaniemy ukąszeni przez kleszcza? Przedstawiamy sprawdzone metody.
Kleszcze u psa mogą wywołać takie choroby jak: 1. Babejszoza. Pies ugryziony przez kleszcza może zachorować na babejszozę. Chorobę wywołują pierwotniaki Babesia canis, przenoszone przez kleszcze. Żerujący na pupili kleszcz, wraz ze ślin a wprowadza do krwi pierwotniaka. Ten z kolei wnika do czerwonych ciałek krwi psa, namnaża się
jeśli Myślicie, że jeszcze nie pora na kleszcze, to jesteście W Błędzie. one atakują nie tylko Wiosną i lateM! aktyWność kleszczy zaczyna się już W Marcu i trWa do końca listopada
Kleszcz u dziecka to dla wielu rodziców powód do pilnej wizyty u lekarza. Ugryzienie kleszcza i borelioza to tematy, wokół których narosło wiele mitów. W internecie coraz więcej osób diagnozuje u siebie tę chorobę. Są też dwie metody jej leczenia – klasyczna IDSA i niezgodna z zalecenia polskich specjalistów – ILADS.
Kleszcza chwytamy go za głowę (nie za tułów, bo wtedy może się zdarzyć, że usuniemy tylko jego część, a głowa kleszcza pozostanie w ciele). Chwytamy go pęsetą lub między widełki urządzenia do usuwania kleszczy (należy umieścić kleszcza między widełki). Następnie zdecydowanym ruchem wyciągamy kleszcza do góry.
Użyj do tego specjalnych szczypczyków lub pęsety. Złap kleszcza jak najbliżej głowy i zdecydowanym ruchem pociągnij. Jeżeli boisz się sam tego dokonać, skieruj się do przychodni i poproś personel medyczny o pomoc, ewentualnie zaangażuj bliską Ci osobę. Jeżeli masz wątpliwości, czy całościowo usunąłeś kleszcza, również
Gdy zobaczysz na sobie kleszcza, powinieneś przystąpić do jego usunięcia. Przygotuj plastikową pęsetę i wodę utlenioną lub 40% alkohol do dezynfekcji. Alternatywą dla pęsety są miniaturowe pompki ssące, plastikowe „kleszczołapki” dostępne w aptekach. Uwaga!
lbbE. Jeżeli po powrocie z lasu zauważysz, że pojawił się kleszcz w ciele, konieczne będzie jego bezpieczne usunięcie. W większości przypadków u człowieka pasożyta w skórze można wyjąć samodzielnie. Ważne jednak jest, aby zrobić to… umiejętnie. Jak wyciągnąć kleszcza i wyrwać go całkowicie? Z poniższego tekstu dowiesz się, że usuwanie kleszcza wcale nie jest takie trudne, jak mogłoby się wydawać! Jeśli szukasz więcej informacji i porad, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o kleszczach. Jak wyciągnąć kleszcza? Choroby, jakie przenoszą kleszcze Pasożyty w postaci kleszczy przenoszą bardzo groźne choroby. Nie oznacza to oczywiście, że każde ukąszenie będzie dla nas groźne. Dzieje się tak wyłącznie, jeżeli kleszcz jest zarażony daną chorobą. Wówczas może przekazać do naszej krwi drobnoustroje, które zamienić się z kolei mogą w bardzo groźne przypadłości. Do najczęściej przenoszonych chorób zaliczyć można boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu. Nie da się ukryć, że są to schorzenia… ciężkie. Pierwsze z nich może bowiem poskutkować porażeniem nerwu twarzowego, z kolei drugie zapalenie wątroby albo mięśnia serca. Przy boreliozie nie zawsze pojawia się charakterystyczny rumień po kleszczu. Można za to rozpoznać chorobę po następujących objawach: szum w uszach,wrażenie zimna,skurcze mięśni,zaburzenia pamięci i koncentracji,zmęczenie i dezorientacja. Ważne jest, żeby w każdym przypadku pojawienia się kleszcza na skórze go… wyciągnąć! Jak usunąć kleszcza w prawidłowy sposób? Sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o insektach. Jak wyjąć kleszcza? Wyciąganie kleszcza krok po kroku Pamiętaj, żeby po powrocie z parku czy leśnej wyprawy dokładnie oglądnąć swoje ciało. Czasami kleszczy nie odstraszają nawet najlepsze preparaty na te pasożyty i mogą się one zwyczajnie nas… przyczepić. Jego ulubione okolice żerów to skóra głowy, zgięcia w łokciach i kolanach, pachwiny oraz małżowina uszna. Co zrobić po ugryzieniu kleszcza? Otóż, trzeba go… wyrwać! Chwyć kleszcza jak najbliżej jego ciała, najlepiej za pomocą specjalnej pęsety. Musisz złapać jego główkę, jednak nie możesz ścisnąć odwłoku. Staraj się trzymać pęsetę równolegle do kleszcza do góry, zdecydowanym ruchem. Możesz wykręcić kleszcza, jednak tylko delikatnie – to ryzykowna „taktyka”, bo nieumiejętnym wykręcaniem możesz… urwać mu główkę. Lepiej więc starać się nie wykręcić kleszcza, bo on nie jest przecież zakończony gwintem! Wystarczy lekko nim zdezynfekuj powstałą ranę po ugryzieniu, np. przy pomocy spirytusu salicylowego bądź wody utlenionej. Nie może zostać tam fragment główki – a, jeżeli już tak się stało, wyjmij go, stosując zdezynfekowaną igłę. Fragment utkwił głębiej? Wybierz się do lekarza. Obserwuj też miejsce ukąszenia przez następne tygodnie. Jeżeli pojawi się tam rumień po kleszczu, może być to oznaka… boreliozy! W takim przypadku również konieczne będzie skonsultowanie się z lekarzem. A może zainteresuje cię także ten artykuł z domowymi sposobami na mrówki? Wyciąganie kleszcza specyfikami z apteki Wiesz już, jak usunąć kleszcza. Co jednak, kiedy nie masz specjalnej pęsety? Możesz skorzystać wówczas z innych narzędzi, dostępnych w każdej aptece. Usuwanie kleszcza za ich pomocą będzie równie skuteczne. Możesz zaopatrzyć się chociażby w: kartę do usuwania kleszczy – wsuwasz tułów pasożyta w jedno z wcięć karty,lasso – zaciskasz kleszcza pętelką,pompkę – przysłaniasz pasożyta pompką,kleszczołapkę – specjalne haczyki do usuwania kleszczy. Polecane preparaty na kleszcze - sprawdź promocje! Jak wyciągnąć kleszcza? Praktyczny poradnik krok po kroku Co zrobić po ugryzieniu kleszcza? Kleszcz w ciele i… co dalej? Najważniejsze jest, o czym już wspominaliśmy, zdezynfekowanie skóry. Ważną sprawą jest też obserwowanie miejsca po ugryzieniu przez kolejne tygodnie. Czasami niepożądany rumień wędrujący, jaki jest najczęściej oznaką zakażenia boreliozą, może pojawić się bowiem po kilku… miesiącach. Dla pewności, możesz także odesłać wyjętego kleszcza do laboratorium. Tam zbadają go i stwierdzą, czy czasami pasożyt nie był zarażony. Owiń go w tym celu w folię spożywczą i prześlij do odpowiedniego ośrodka. Takie badanie zazwyczaj kosztuje ok. 150 zł, z kolei podstawowe pakiety świadczeń to koszt w okolicy nawet 500 zł. Możesz również zakupić specjalny zestaw domowy do badania kleszczy – dzięki niemu sprawdzić można, czy kleszcz był zarażony. Nie zapomnij, że szybkie wykrycie zakażenia w pasożycie to możliwość podjęcia odpowiednich kroków leczenia. Pamiętaj też, że kontakt z chorym kleszczem nie zawsze będzie prowadził do zachorowania. Jeżeli jest on na ekspozycji stosunkowo krótko (do jednej doby), to patogeny raczej nie przedostaną się do naszego organizmu. Pierwsze badanie krwi, które może wskazać na obecność bakterii przeniesionych na nas przez kleszcza, można wykonać dopiero po ok. 4 tygodniach od ukąszenia pasożyta. Jeżeli jednak nie chcesz poddać go badaniom, zmiażdż kleszcza albo wrzuć go do ognia, żeby nie mógł wędrować dalej i szukać… kolejnych ofiar. Po takim procederze koniecznie zachowaj wszystkie podstawowe zasady higieny osobistej! Ochrona przed kleszczami Przed kleszczami zawsze można się… zabezpieczyć. W każdej aptece zaopatrzyć się można w specjalne spraye, które uchronią przed ukąszeniami pasożytów nawet na kilka godzin. Oczywiście, nigdy nie ma pewności co do ich zastosowania i tego, że po ich użyciu będziemy całkowicie bezpieczni. Jednak bez wątpienia zmniejszyć można w ten sposób ryzyko zarażenia się… groźną chorobą. Doskonale działa też permetryna i specjalne olejki, jakie odstraszają te niebezpieczne pajęczaki. Nie zapominaj, że usuwanie kleszczy jest koniecznością. Dzięki temu możemy bowiem zabezpeiczyć się przed boreliozą. Niestety, ale usunięcie pasożyta nie będzie „pewniakiem” uchronienia się przed KZM – kleszczowym zapaleniem mózgu. Całe szczęście, przed tą groźną chorobą można obronić się poprzez… zaszczepienie! Już 3 dawki zagwarantują ochronę na kolejne 5 lat – później wystarczy dawka przypominająca. Szczepionka jest bezpieczna i wolna od powikłań, a więc już 12-miesięczne dzieci mogą ją przyjmować. Warto po wstrzyknięciu pierwszej szczepionki wybrać się po „drugą porcję” w odstępie 7 lub maksymalnie 14 dni. Z kolei trzecią i ostatnią dawkę należy wstrzyknąć od 5 do 12 miesięcy po drugiej – chociaż czasami mogą to być tylko… 3 tygodnie. Wszystko zależeć będzie od rodzaju szczepionki. W jaki sposób nie wyciągać kleszcza? Wiesz już, jak wyjąć kleszcza. U człowieka wcale nie jest to takie trudne, prawda? Wiedząc, jak wyciągnąć kleszcza warto mieć pojęcie również o tym, jak go… nie wyjmować! Bezpieczne usuwanie kleszcza polega na wyjęciu go w całości. Osoby niedoświadczone mogą zostawić główkę i tułów w skórze, odrywając tylko odwłok kleszcza. Warto więc pamiętać o tym, żeby: Nie wyciągać pasożytów samymi palcami!Nie rozgniatać kleszczy!Nie wyciskać ich ze skóry!Nie wykręcać ich zbyt mocno!Nie przypalać pasożytów na skórze!Nie smarować ich lakierem do paznokci, benzyną czy alkoholem!Nie łapać kleszczy cążkami do paznokci albo igłą! To fakt, w takich przypadkach kleszcz w ciele zostanie uśmiercony. Jednak przed śmiercią zdąży zwymiotować i wstrzyknąć nam tym sposobem… zakaźny materiał do organizmu. Należy więc pamiętać o tym, aby kategorycznie przestrzegać powyższych zasad!Pamiętaj, że… W przypadku braku poprawy lub pogorszenia się stanu zdrowia, koniecznie wybierz się jak najszybciej do lekarza! Powyższe porady są tradycyjnymi, domowymi metodami leczenia, a nie popartą badaniami naukowymi wiedzą medyczną. Stosowanie ich nie może być zatem alternatywą dla skorzystania ze standardowych usług medycznych i konsultacji lekarskich! Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Dla 94,5% czytelników artykuł okazał się być pomocny
Jeżeli po powrocie z lasu zauważysz, że pojawił się kleszcz w ciele, konieczne będzie jego bezpieczne usunięcie. W większości przypadków u człowieka pasożyta w skórze można wyjąć samodzielnie. Ważne jednak jest, aby zrobić to umiejętnie. Jak wyciągnąć kleszcza i wyrwać go całkowicie? Źródło: Adobe StockChoroby, jakie przenoszą kleszczePasożyty w postaci kleszczy przenoszą bardzo groźne choroby. Nie oznacza to oczywiście, że każde ukąszenie będzie dla nas groźne. Dzieje się tak wyłącznie, jeżeli kleszcz jest zarażony daną chorobą. Wówczas może przekazać do naszej krwi drobnoustroje, które zamienić się z kolei mogą w bardzo groźne przypadłości. Do najczęściej przenoszonych chorób zaliczyć można boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu. Nie da się ukryć, że są to schorzenia… ciężkie. Pierwsze z nich może bowiem poskutkować porażeniem nerwu twarzowego, z kolei drugie zapalenie wątroby albo mięśnia serca. Przy boreliozie nie zawsze pojawia się charakterystyczny rumień po za to rozpoznać chorobę po następujących objawach: - szum w uszach, - wrażenie zimna, - skurcze mięśni, - zaburzenia pamięci i koncentracji, - zmęczenie i jest, żeby w każdym przypadku pojawienia się kleszcza na skórze go… wyciągnąć! Jak usunąć kleszcza w prawidłowy sposób? Sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o insektach. Pixabay Źródło: PixabayWyciąganie kleszcza krok po krokuPamiętaj, żeby po powrocie z parku czy leśnej wyprawy dokładnie oglądnąć swoje ciało. Czasami kleszczy nie odstraszają nawet najlepsze preparaty na te pasożyty i mogą się one zwyczajnie nas… przyczepić. Jego ulubione okolice żerów to skóra głowy, zgięcia w łokciach i kolanach, pachwiny oraz małżowina uszna. Co zrobić po ugryzieniu kleszcza? Otóż, trzeba go wyjąć!1. Chwyć kleszcza jak najbliżej jego ciała, najlepiej za pomocą specjalnej pęsety. Musisz złapać jego główkę, jednak nie możesz ścisnąć odwłoku. Staraj się trzymać pęsetę równolegle do Pociągnij kleszcza do góry, zdecydowanym ruchem. Możesz wykręcić kleszcza, jednak tylko delikatnie – to ryzykowna „taktyka”, bo nieumiejętnym wykręcaniem możesz… urwać mu główkę. Lepiej więc starać się nie wykręcić kleszcza, bo on nie jest przecież zakończony gwintem! Wystarczy lekko nim Koniecznie zdezynfekuj powstałą ranę po ugryzieniu, np. przy pomocy spirytusu salicylowego bądź wody utlenionej. Nie może zostać tam fragment główki – a, jeżeli już tak się stało, wyjmij go, stosując zdezynfekowaną igłę. Fragment utkwił głębiej? Wybierz się do lekarza. Obserwuj też miejsce ukąszenia przez następne tygodnie. Jeżeli pojawi się tam rumień po kleszczu, może być to oznaka… boreliozy! W takim przypadku również konieczne będzie skonsultowanie się z może zainteresuje cię także ten artykuł z domowymi sposobami na mrówki? Pixabay Źródło: PixabaySpecyfiki z aptekiWiesz już, jak usunąć kleszcza. Co jednak, kiedy nie masz specjalnej pęsety? Możesz skorzystać wówczas z innych narzędzi, dostępnych w każdej aptece. Usuwanie kleszcza za ich pomocą będzie równie zaopatrzyć się chociażby w: ● kartę do usuwania kleszczy – wsuwasz tułów pasożyta w jedno z wcięć karty, ● lasso – zaciskasz kleszcza pętelką, ● pompkę – przysłaniasz pasożyta pompką, ● kleszczołapkę – specjalne haczyki do usuwania zrobić po ugryzieniu kleszcza?Najważniejsze jest, o czym już wspominaliśmy, zdezynfekowanie skóry. Ważną sprawą jest też obserwowanie miejsca po ugryzieniu przez kolejne tygodnie. Czasami niepożądany rumień wędrujący, jaki jest najczęściej oznaką zakażenia boreliozą, może pojawić się bowiem po kilku… miesiącach. Dla pewności, możesz także odesłać wyjętego kleszcza do laboratorium. Tam zbadają go i stwierdzą, czy czasami pasożyt nie był zarażony. Owiń go w tym celu w folię spożywczą i prześlij do odpowiedniego ośrodka. Takie badanie zazwyczaj kosztuje ok. 150 zł, z kolei podstawowe pakiety świadczeń to koszt w okolicy nawet 500 również zakupić specjalny zestaw domowy do badania kleszczy – dzięki niemu sprawdzić można, czy kleszcz był zarażony. Nie zapomnij, że szybkie wykrycie zakażenia w pasożycie to możliwość podjęcia odpowiednich kroków leczenia. Pamiętaj też, że kontakt z chorym kleszczem nie zawsze będzie prowadził do zachorowania. Jeżeli jest on na ekspozycji stosunkowo krótko (do jednej doby), to patogeny raczej nie przedostaną się do naszego badanie krwi, które może wskazać na obecność bakterii przeniesionych na nas przez kleszcza, można wykonać dopiero po ok. 4 tygodniach od ukąszenia pasożyta. Jeżeli jednak nie chcesz poddać go badaniom, zmiażdż kleszcza albo wrzuć go do ognia, żeby nie mógł wędrować dalej i szukać… kolejnych ofiar. Po takim procederze koniecznie zachowaj wszystkie podstawowe zasady higieny osobistej! Pixabay Źródło: PixabayOchrona przed kleszczamiPrzed kleszczami zawsze można się zabezpieczyć. W każdej aptece zaopatrzyć się można w specjalne spraye, które uchronią przed ukąszeniami pasożytów nawet na kilka godzin. Oczywiście, nigdy nie ma pewności co do ich zastosowania i tego, że po ich użyciu będziemy całkowicie bezpieczni. Jednak bez wątpienia zmniejszyć można w ten sposób ryzyko zarażenia się groźną chorobą. Doskonale działa też permetryna i specjalne olejki, jakie odstraszają te niebezpieczne zapominaj, że usuwanie kleszczy jest koniecznością. Dzięki temu możemy bowiem zabezpieczyć się przed boreliozą. Niestety, ale usunięcie pasożyta nie będzie „pewniakiem” uchronienia się przed KZM – kleszczowym zapaleniem mózgu. Całe szczęście, przed tą groźną chorobą można obronić się poprzez… zaszczepienie! Już 3 dawki zagwarantują ochronę na kolejne 5 lat – później wystarczy dawka przypominająca. Szczepionka jest bezpieczna i wolna od powikłań, a więc już 12-miesięczne dzieci mogą ją przyjmować. Warto po wstrzyknięciu pierwszej szczepionki wybrać się po „drugą porcję” w odstępie 7 lub maksymalnie 14 dni. Z kolei trzecią i ostatnią dawkę należy wstrzyknąć od 5 do 12 miesięcy po drugiej – chociaż czasami mogą to być tylko… 3 tygodnie. Wszystko zależeć będzie od rodzaju jaki sposób nie wyciągać kleszcza?Wiesz już, jak wyjąć kleszcza. U człowieka wcale nie jest to takie trudne, prawda?. Wiedząc jak wyciągnąć kleszcza warto mieć pojęcie również o tym, jak go… nie wyjmować! Bezpieczne usuwanie kleszcza polega na wyjęciu go w całości. Osoby niedoświadczone mogą zostawić główkę i tułów w skórze, odrywając tylko odwłok więc pamiętać o tym, żeby:● Nie wyciągać pasożytów samymi palcami! ● Nie rozgniatać kleszczy! ● Nie wyciskać ich ze skóry! ● Nie wykręcać ich zbyt mocno! ● Nie przypalać pasożytów na skórze! ● Nie smarować ich lakierem do paznokci, benzyną czy alkoholem! ● Nie łapać kleszczy cążkami do paznokci albo igłą!To fakt, w takich przypadkach kleszcz w ciele zostanie uśmiercony. Jednak przed śmiercią zdąży zwymiotować i wstrzyknąć nam tym sposobem zakaźny materiał do organizmu. Należy więc pamiętać o tym, aby kategorycznie przestrzegać powyższych zasad! Getty Images Źródło: Getty ImagesMateriał Partnera jakość naszego artykułu:Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.
Jak wyjąć kleszcza gdy nie mamy niczego pod ręką? Jest na to sposób i możesz go wykorzystać praktycznie w każdych warunkach. Bez wątpienia kleszcza powinniśmy usnąć jak najszybciej jest to możliwe. Zmniejsza to ryzyko przeniesienia chorobotwórczych patogenów do krwi. Dlatego nie możemy czekać, aż znajdziemy się ponownie w domu by usunąć kleszcza. Robimy to po jego zauważeniu. Nie zawsze więc mamy pod ręką zestaw do usuwania kleszczy lub choćby pęsetę. Jak usunąć kleszcza Sposobów na jego usunięcie jest wiele. Najlepiej użyć do tego pęsety. Chwytamy nią kleszcza jak najbliżej skóry, a następnie stanowczo wyciągamy ruchem przeciwnym do wskazówki zegara. Następnie zwracamy uwagę na miejsce ugryzienia czy nie została tam głowa lub przyrząd gębowy. Jeśli cokolwiek zostanie kierujemy się do lekarza. Jeśli kleszcz został usunięty w całości możemy na tym poprzestać. Na koniec skórę przemywamy środkiem dezynfekującym. W aptekach znajdziemy też specjalne produkty do usuwania kleszczy. Do ich wykręcania używa się często kleszczołapek. Są też specjalne karty do usuwanie kleszczy, które możemy nosić w portfelu. Niektóre firmy produkują specjalne zestawy, które w sobie mają też chusteczki odkażające. Najbardziej zbliżonym do sposobu, który wam przedstawimy jest lasso do wyjmowania kleszczy. Zobacz również: Jak chronić się przed kleszczami Lasso takie działa w prosty sposób. Zawiera pętelkę, którą zakładamy na kleszcza. Następnie ściągamy ją przyciskiem i wykręcamy kleszcza, a miejsce po nim sprawdzamy i oczyszczamy. Takie urządzenia zawierają stosowne testy i certyfikaty, ale co zrobić gdy nie mamy do nich dostępu? Usuwanie kleszcza nitką Jeśli nie mamy niczego przy sobie na pewno mamy jakieś ubranie, z którego możemy wypruć kawałek nitki, za pomocą, której wykręcimy kleszcza. Robimy z niej pętelkę, którą zakładamy na kleszcza i delikatnie zaciskamy, ale nie za mocno! Następnie w jednej dłoni łapiemy dwa końce nitki i skręcamy ją wykręcając jednocześnie kleszcza. Nie wyrywamy go! Wykręcamy go delikatnym ruchem. Następnie sprawdzamy czy kleszcz wyszedł w całości oraz oczyszczamy ranę. Jeśli nic nie mamy warto przejść się do najbliższego domku letniskowego czy ratownika na plaży, który może mieć środki dezynfekujące. Jak działa ten sposób możesz zaobserwować na wideo poniżej. Pamiętaj by po wyjęciu kleszcza miejsce po nim obserwować nawet przez kilka najbliższych tygodni. Jeśli na skórze pojawi się jakieś zaczerwienienie, obrzęk czy rumień od razu udajemy się z tym do lekarza. Mogą też pojawić się objawy podobne do choroby jak gorączka, dreszcze, kaszel czy ból głowy. Jeśli macie taką możliwość warto zaopatrzyć się w przyrząd do usuwania kleszczy i mieć go zawsze pod ręką gdy wybieracie się do lasu, na plażę czy łąkę. Dzięki temu bezpiecznie usuniecie kleszcza.